Er zijn maar weinig onderwerpen die de media zo intensief bezighouden als de eerste keer dat een lidstaat uit de Europese Unie stapt. Hierin was weliswaar in de verdragen voorzien, maar de kans werd door de meesten als nihil geacht. Per 30 maart 2019 zal het echter realiteit zijn, zij het met naar verwachting heel wat minder allure dan een koninklijke bruiloft. Wat betekent dit nu voor bedrijven en welke voorbereidingen kunt u nemen?  

Wat gaat er veranderen?

Hoewel er onafgebroken besprekingen worden gevoerd en alle scenario’s de revue passeren, staat één ding vast en dat is dat het Verenigd Koninkrijk (VK) een derde land zal worden en dat alle vereiste maatregelen moeten worden genomen. Na de vele gesprekken met de Britten is het in ieder geval duidelijk geworden dat niet meer van de Brexit zal worden afgezien, ook al koesteren veel Europeanen en een handvol Britten nog wel die hoop.

In de praktijk zullen op Gibraltar, in Noord-Ierland en Groot-Brittannië dus nieuwe (oude) grenzen komen. Iedere grens houdt formaliteiten in waar niet vanaf kan worden geweken, zoals de controle van personen en goederen en het doen van in- en uitvoeraangifte voor het vrachtverkeer. De controles kunnen weliswaar door overeenkomsten tot een minimum worden beperkt en waar nodig in plaats van aan de grens op andere locaties worden afgehandeld, maar helemaal voorkomen is niet mogelijk. De douaneaangifte kan uiteraard worden vereenvoudigd, maar binnen de huidige kadervoorwaarden is het echter niet mogelijk deze volledig achterwege te laten.

Of het daarnaast tot een vrijhandelsovereenkomst, douane-unie, aanpassing aan/overname van het beleid op het gebied van de exportcontrole enz. komt, is uiteraard onderhandelbaar en kan worden overeengekomen. En hoewel een geslaagde vrijhandelsovereenkomst toe nu toe meestal zo’n 4 jaar lang onderhandelen heeft gekost, is er niets dat erop duidt dat het met het VK niet binnen 6-12 maanden zou kunnen, toch? Als alle neuzen dezelfde kant opstaan, zou dit in principe mogelijk moeten zijn. Maar de ervaring met recente overeenkomsten heeft ons echter wat anders geleerd.

Wij moeten er dus vanuit gaan dat er tot aan het einde toe enkele onbekende factoren zullen blijven, waar het bedrijfsleven indien nodig zeer snel op moet inspringen.

Welke gebieden betreft het naast de in- en uitvoer?

Naast de klassieke douaneaangiften zullen o.a. de volgende bieden door de uittreding van het Verenigd Koninkrijk worden geraakt:

  • In- en uitvoervergunningen
  • Accijns/preferenties/oorsprongsregels
  • Wijziging van afgegeven leveranciersverklaringen voor herhaald gebruik
  • Registraties
  • Afwikkeling door dienstverlener (beschikbaarheid, capaciteiten)
  • Productnormen/standaarden
  • Afwikkelingen op het gebied van het luchtverkeer (Open Sky)
  • Wachttijden/files voor het wegverkeer door controles en formaliteiten
  • Veranderingen in het bank- en verzekeringswezen (zijn diensten nog wel beschikbaar, verzekerd en dus zinvol?)
  • Valutarisico’s
  • Risico van investeringen (blijft de huidige bescherming intact?)
  • Toelating van beoordelaars en toezichthouders
  • Opheffing van het vrije verkeer van personen (indien nodig visumplicht?)
  • Beperkingen op het gebied van uitwisselingsprogramma’s voor onderwijs
  • Rechtsgeldigheid van verdragen (indien nodig “opt-out”-clausules overeenkomen)
  • Certificeringen (welke blijven bestaan, wie beoordeelt en certificeert?)
  • Merk- en productbescherming
  • Belastingverdragen
  • Wijzigingen in het vennootschapsrecht, bijv. het wegvallen van de Britse ltd in Duitsland

Dit zijn slechts enkele voorbeelden (zie ook de checklist van de Duitse Kamer van Koophandel) om te laten zien hoe ingrijpend de veranderingen kunnen zijn, maar dat hoeft niet noodzakelijkerwijs.

Wat kunnen bedrijven preventief doen?

Afhankelijk van de handelsactiviteiten met het VK moeten bedrijven in ieder geval naar het volgende kijken:

  • Hebben wij vestigingen/dochterondernemingen in het VK?
  • Welke artikelen worden uit/via het VK geïmporteerd?
  • Welke artikelen worden naar/via het VK geëxporteerd?
  • Welke Britse normen/regels zijn indien nodig te gebruiken?
  • Welke consequenties heeft het verlies van actuele preferenties voor goederen uit het VK of het wegvallen van de preferentiële levering van goederen naar het VK?
  • Welke gevolgen hebben de tijdsvertragingen bij de in- en uitvoer van goederen (sancties, houdbaarheidsdatum enz.)?
  • Kunnen eventuele dienstverleners garanderen dat zij de toekomstige douaneaangiften tijdig en correct kunnen afhandelen (massief personeelsgebrek!)?
  • Met welke consequenties/eisen op het gebied van personeel krijgt het bedrijf te maken?

Er zijn per geval vast en zeker meer punten te verzinnen om rekening mee te houden, maar een eerste analyse laat al snel zien welke stress er kan ontstaan en bedrijven doen er goed aan om per situatie goed voorbereid te zijn en op de hoogte te blijven.

Wat de douane-inklaring betreft zijn er duidelijke tendensen richting zgn. ”Smart-Border-concepten” die uiteindelijk tot een naadloze afwikkeling van de in- en uitvoer zouden moeten leiden. Hiervoor bestaan reeds modellen, bijvoorbeeld op de Noors-Zweedse grens. Wat wel zeker is, is dat dergelijke concepten in de praktijk alleen werken als de deelnemende partners gecertificeerd zijn volgens WCO (AEO) en dat de vereiste gegevens vooraf elektronisch worden gemeld. In dat geval herkent een kentekenscanner het motorvoertuig of kan de OnBoard Unit (OBU) het voertuig bij de grens aanmelden, waarna software de ingevoerde gegevens en partners controleert en de vrachtwagen automatisch laat passeren. Technisch weliswaar state-of-the-art, maar alleen mogelijk als de wil tot verandering er ook daadwerkelijk is.

Komt er nog meer?

Zolang de politieke machtsverhoudingen veranderen, het nationalistisch gedachtengoed in steeds meer landen aan populariteit wint en nieuwe politieke leiders met beproefde strategieën en gedragingen breken (bijvoorbeeld in de relatie met Iran, de positie van de Oost-Europese lidstaten), kan niet worden uitgesloten dat een vergelijkbare situatie als tussen de EU en het VK zich kan herhalen en het vrije verkeer van personen en goederen kan beperken/hinderen.

Aan de andere kant kan het ook zijn dat er misschien wel veel sneller dan gedacht een succesvolle aanpak komt voor tot nu toe voor onmogelijk gehouden situaties die volledig nieuwe initiatieven en mogelijkheden bieden.

 

 

Registreer u hier voor het Brexit Symposium 20-21 Nov in Soest (DE)

 


Auteur: Marcus Hellmann

Zijn ervaringen bestaan uit militaire veiligheid evenals ruim 25 jaar ervaring op het gebied van IT en buitenlandse handel, opgedaan in honderden projecten bij bedrijven van uiteenlopende grootte en uit allerlei branches.

Oprichter van AOB GmbH, thans onderdeel van KGH Customs Services GmbH en hier werkzaam als directeur (TCC) Germany. Verder directeur-aandeelhouder van EUWISA GmbH met kantoor in Soest in Noordrijn-Westfalen.

Hellmann is opgeleid tot beveiligingsfunctionaris luchtvracht, externe beveiligingsfunctionaris, functionaris voor stralingsbescherming, functionaris voor risicomanagement (VdS), Port Facility Security Officer (PFSO), TAPA FSR/TSR Lead Auditor, Auditor ISO 28000/28001, EU-Validator ACC 3, LBA erkende opleider 11.2.4, 11.2.5, 11.2.7, 11.2.3.9 en 11.2.3.10 van de DVO (EU) 2015/1998.

 

Delen

Gerelateerde inzichten